Najczęstsze przypadki łamania prawa pracy w zakładach pracy, problem legalności zatrudnienia oraz zasady zatrudniania pracowników w instytucjach artystycznych to tematy posiedzenia Wojewódzkiej Komisji Dialogu Społecznego. W spotkaniu uczestniczyli Wojewoda Ewa Mes i Wicewojewoda Zbigniew Ostrowski.
Do dyskusji zaproszono także przedstawicieli Państwowej Inspekcji Pracy, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Wojewódzkiego Urzędu Pracy oraz instytucji kultury z województwa kujawsko-pomorskiego.
Problemy legalności zatrudnienia i przypadki łamania prawa pracy omówiła Zastępca Okręgowego Inspektora Pracy ds. Prawno-Organizacyjnych Beata Gołębiewska.
O przypadkach zastępowania umów o pracę umowami cywilnoprawnymi mówił Wiceprzewodniczący Zarządu Wojewódzkiego Forum Związków Zawodowych Województwa Kujawsko-Pomorskiego Sławomir Wittkowicz. Stwierdził, że rodzi to szereg konsekwencji związanych z nieprzekazywaniem przez pracodawców składek na ubezpieczenie społeczne do ZUS. W wyniku tego ciężar kosztów związanych z wypłatą emerytur przeniesiony zostanie na wszystkich pozostałych pracowników zatrudnionych na podstawie umów o pracę. Poinformował, że problem ten występuje m.in. w ochronie zdrowia oraz w oświacie. Zwrócił także uwagę na projekty realizowane w szkołach w ramach POKL, które traktowane są jako zajęcia pozalekcyjne, a z nauczycielami zawierana są umowy cywilnoprawne. Stwierdził, że środki unijne powinny być rozdysponowywane zgodnie z polskim prawem. W stosunku do nauczycieli zatrudnionych przy projektach unijnych powinny być stosowane przepisy karty nauczyciela, a czas poświęcony przez nich na realizację projektów powinien być traktowany jako nadgodziny.
Wiceprzewodnicząca Zarządu Wojewódzkiego Forum Związków Zawodowych Województwa Kujawsko-Pomorskiego Halina Peplińska dodała, że skutkiem zastępowania umów o pracę umowami cywilnoprawnymi będzie w przyszłości wzrost liczby osób korzystających ze świadczeń pomocy społecznej. Umowa cywilnoprawna skutkuje także tym, że pracownik nie utożsamiania się z firmą - odbija się to na jakości świadczonej pracy.
Zastępca Dyrektora Oddziału ZUS w Bydgoszczy Ewa Robak poinformowała, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie zgadza się ze stanowiskiem Państwowej Inspekcji Pracy, która uznaje, że to od woli stron zależy forma stosunku pracy. Jeżeli ZUS w wyniku kontroli stwierdzi, że umowa cywilnoprawna nosi znamiona umowy o pracę wzywa pracodawcę do zmiany formy zatrudnienia. W przypadku odmowy występuje na drogę sądową.
Przewodniczący Rady OPZZ Województwa Kujawsko-Pomorskiego Harald Matuszewski dodał, że Polska jest krajem przodującym w ilości zawieranych umów cywilnoprawnych. Osoby zatrudnione na kontraktach pracują czasami po 14-15 godzin na dobę.
Według Członka Zarządu Kujawsko-Pomorskiej Izby Rzemiosła i Przedsiębiorczości Tomasza Paneckiego praca jest na rynku towarem i to rynek powinien kształtować relacje pomiędzy pracodawcą i pracownikiem.
Prezes Zarządu Kujawsko-Pomorskiego Związku Pracodawców i Przedsiębiorców Mirosław Ślachciak stwierdził natomiast, że największymi pracodawcami w Polsce są państwo i samorządy. Przyczyna zawierania przez pracodawców umów cywilnoprawnych spowodowana jest w dużej mierze przepisami ustawy o zamówieniach publicznych stanowiącymi, że cena jest podstawowym kryterium branym pod uwagę przy wyborze ofert. Pracodawcy, aby wygrać przetarg zmuszeni są do redukcji kosztów. Szukając oszczędności zatrudniają pracowników na podstawie umów cywilnoprawnych, co jest dla nich niższym obciążeniem, niż zawieranie umów o pracę.
Przewodniczący Zarządu Regionu Toruńsko-Włocławskiego NSZZ “Solidarność” Jacek Żurawski poinformował, że strona związkowa nie neguje możliwości zawierania umów cywilnoprawnych, ale zwrócił uwagę, że ta forma zatrudniania jest w Polsce nadużywana.
Wiceprzewodniczący Konwentu BCC Józef Sarnecki zwrócił uwagę na sezonowość większości branż w Polsce. W jego opinii brakuje ustawy, która regulowałaby w sposób kompleksowy zatrudnianie pracowników sezonowych. Zwrócił uwagę, że związkowcy walczą jedynie o prawa osób zatrudnionych na podstawie umów o pracę, są natomiast w opozycji do pracowników zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych.
Przewodniczący Rady OPZZ Województwa Kujawsko-Pomorskiego Harald Matuszewski zauważył, że istnieje możliwość zatrudniania pracowników na czas określony i, że w ustawie o zamówieniach publicznych powinien zostać wprowadzony zapis stanowiący, że koszt pracy określony w ofercie nie powinien być niższy od minimalnego wynagrodzenia. Zaproponował, żeby wniosek w powyższej sprawie został skierowany do rządu.
Członkowie Komisji stwierdzili, że kwestie związane z zatrudnienie będą przedmiotem dalszych prac WKDS i jej gremiów.
W sprawie zasad zatrudniania pracowników w instytucjach artystycznych Przewodnicząca Komisji Zakładowej NSZZ “Solidarność” przy Filharmonii Pomorskiej w Bydgoszczy Katarzyna Dudzińska poinformowała, że w projekcie zmian do ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej w art. 26g Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zamierza pozbawić artystów możliwości zawierania umów o pracę na czas nieokreślony. Ponadto w art. 26h Ministerstwo zamierza wprowadzić wymóg uzyskania zgody pracodawcy na podjęcie przez pracownika artystycznego dodatkowego zatrudnienia lub prowadzenie działalności artystycznej na rzecz innego podmiotu. W opinii środowisk artystycznych proponowane zmiany stanowią zagrożenie dla funkcjonowania kultury w Polsce.
Przewodniczący Związku Zawodowego Pracowników Opery Nova Jerzy Doliński zwrócił uwagę, że proponowane zmiany pozbawią artystów możliwości uzyskania np. kredytów mieszkaniowych. Ponadto nowelizacja ustawy wprowadza kolejne, w jego opinii niekorzystne uregulowania likwidujące wymogi kwalifikacyjne dla artystów zatrudnionych w instytucjach kulturalnych, a także wprowadzające możliwość łączenia placówek i instytucji kulturalnych.
Wiceprzewodniczący Zarządu Regionu Bydgoskiego NSZZ “Solidarność” Sebastian Gawronek stwierdził, że proponowane zmiany są bublem prawnym. Poinformował, że do proponowanych zmian opinię wydał Sąd Najwyższy wskazując, że stanowią one naruszenie Konstytucji RP oraz dyrektyw Rady Unii Europejskiej. Wykluczają także związki zawodowe z procesu opiniowania osoby wybieranej, bądź pozostającej na następną kadencję na stanowisku dyrektora instytucji artystycznej. Poinformował, że jeżeli zmiany do ww. ustawy zostaną wprowadzone w kształcie zaproponowanym przez Ministerstwo, ustawa zostanie zaskarżona do Trybunału Konstytucyjnego. Poprosił także o przyjęcie przez WKDS opinii wyrażającej sprzeciw wobec proponowanych przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zmian do ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.
Mirosław Ślachciak zaproponował, aby powyższa problematyka została dodatkowo omówiona przez Zespół ds. rozwoju społeczno-ekonomicznego sfery budżetowej WKDS, w celu wypracowania kompleksowego stanowiska odnośnie projektowanych zmian do ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.
Przewodnicząca WKDS Wojewoda Ewa Mes poinformowała również zebranych o zaplanowanym na 10 maja 2011 r. posiedzeniu Komisji dot. sytuacji Poczty Polskiej.
