
W sobotę, 24 kwietnia oddano hołd Polakom pomordowanym w obozie hitlerowskim “Potulice – Lebrechtsdorf”. W uroczystościach z okazji 65. rocznicy wyzwolenia obozu w Potulicach i Miesiąca Pamięci Narodowej wziął udział wicewojewoda Dariusz Kurzawa. Uroczystości objęte były Patronatem Honorowym wojewody Rafała Bruskiego.
Obchody rozpoczęła uroczysta msza święta i apel poległych. Następnie złożono kwiaty pod pomnikiem na cmentarzu w Potulicach i przemaszerowano pod bramę główną byłego obozu. Na zakończenie uczestnicy mogli obejrzeć program artystyczny w wykonaniu uczniów Zespołu Szkół im. “Dzieci Potulic”. W sobotnich uroczystościach wzięli udział przedstawiciele władz wojewódzkich, samorządowych, byli więźniowie, ich rodziny, a także liczne grupy uczniów z różnych zakątków Polski.
- Stoimy na ziemi, na którą lała się krew niewinnych matek, ojców i ich dzieci. I ta ziemia woła do nas, byśmy o tym nie zapomnieli. Ta pamięć pozwoli nam kształtować sumienia nowych pokoleń, które będą kierowały się innymi zasadami – powiedział ks. Ryszard Czajka, proboszcz miejscowej parafii pw. Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny.
Obóz Potulice (Lebrechtsdorf) 1941 – 1945
Obóz hitlerowski w Potulicach był miejscem cierpień wielu tysięcy Polaków. Więzieni byli w warunkach urągających ludzkiej godności za to, że byli Polakami. Szczególnie trudny był los tysięcy więzionych dzieci.
Obóz w Potulicach został założony 1 II 1941r. jako obóz zbiorczy dla polskich rodzin wysiedlanych z Pomorza, a następnie kierowanych na teren Generalnego Gubernatorstwa. Mieścił się w budynkach miejscowego folwarku. Od jesieni 1941 r. do początku 1942 r. był podporządkowany obozowi w Stutthofie. Zaczął wtedy pełnić funkcję "wychowawczego" obozu pracy. W tym też czasie rozpoczęto jego rozbudowę trwająca do końca 1944r. Od stycznia 1942 r. obóz w Potulicach został organizacyjnie usamodzielniony. Od 1 IX 1942 r. podporządkowano mu obozy Centrali Przesiedleńczej w Smukale i Toruniu.
Do obozu w Potulicach były wysiedlane przede wszystkim rodziny polskie, których gospodarstwa, w ramach niemieckich planów germanizacji Pomorza, zostały przekazane osadnikom niemieckim. Więźniowie obozu byli kierowani początkowo do prac w gospodarstwach rolnych i dużych zakładów przemysłowych na terenie okręgu Gdańsk - Prusy Zachodnie. Wraz z rozbudową obozu na jego terenie powstawały także filie przedsiębiorstw przemysłowych. Na terenie obozu funkcjonował również wydzielony obóz dla dzieci ze wschodu (Ostjugendbewahrlager).
W przeddzień wyzwolenia 21 I 1945 r. w obozowej ewidencji było 11 188 osób. Na terenie obozu przebywało 5339 osób, w tym 660 dzieci i 189 chorych. Poza obozem w komandach na terenie przedsiębiorstw Gdańska, Gdyni, Elbląga, Bydgoszczy i Piły było 4552 osoby, a w gospodarstwach rolnych 1327 osób. Przyjmuje się, że ogółem w obozie było ok. 25 tys. osób. W ewidencji zgonów odnotowano 1297 osób, w tym 767 dzieci.
(źródło: polska.pl)