W dniu 19 kwietnia 2011 r. odbyło się posiedzenie Wojewódzkiej Komisji Dialogu Społecznego w Bydgoszczy, które prowadziła Przewodnicząca WKDS, Wojewoda Kujawsko-Pomorski P. Ewa Mes.
W spotkaniu obok członków Komisji uczestniczyli także Wicewojewoda Kujawsko-Pomorski Zbigniew Ostrowski, członkowie Zespołu ds. rynku pracy WKDS, a także przedstawiciele Państwowej Inspekcji Pracy, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Wojewódzkiego Urzędu Pracy oraz instytucji kultury z województwa kujawsko-pomorskiego.
Podczas posiedzenia omówiona została następująca problematyka:
Zastępca Okręgowego Inspektora Pracy ds. Prawno-Organizacyjnych P. Beata Gołębiewska omówiła dwa pierwsze tematy - dotyczące łamania przepisów prawa pracy oraz problemu legalności zatrudnienia.
Poinformowała, że nieprawidłowości w zakresie legalności zatrudnienia w województwie kujawsko-pomorskim występują najczęściej w sektorach: budownictwo, handel, usługi i przetwórstwo. Kontrole w tych branżach były podejmowane przez Państwową Inspekcję Pracy zazwyczaj w wyniku skarg pracowników.
Przypadki nielegalnego zatrudnienia stwierdzono w budownictwie, głównie przy pracach wykończeniowych i ocieplaniu budynków. W 2010 r. do PIP wpłynęła duża liczba skarg, które dotyczyły naruszeń prawa pracy w rolnictwie i sadownictwie. W tej grupie odnotowano zjawisko całkowitego przyzwolenia na pracę “na czarno” - występowanie szarej strefy w zatrudnieniu i unikaniu obowiązków wobec ZUS i US.
Istotną przeszkodą do prowadzenia kontroli w 2010 r. był brak reakcji przedsiębiorców na wezwania i żądania inspektorów pracy do stawiennictwa w PIP, celem okazania dokumentów pracowniczych. Szereg podmiotów, które są kontrolowane przez inspektorów pracy, prowadzi mikroprzedsiębiorstwa, posiada zarejestrowaną działalność gospodarczą pod adresem zamieszkania, co de facto uniemożliwia przeprowadzenie kontroli.
Z analizy zawiadomień do prokuratury w związku z art. 225 Kodeksu karnego wynika, że w większości przypadków sprawy te są umarzane lub wydawane są postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie. Przedsiębiorcy mają tego świadomość i z pełni wykorzystują tę sytuację. W ocenie PIP, należy podjąć konstruktywne rozmowy na szczeblu Głównego Inspektora Pracy i Prokuratora Generalnego, aby zmienić nastawienie śledczych w stosunku do takich przypadków.
Aktualny pozostaje postulat zmiany przepisów dotyczących obowiązku zgłoszenia pracobiorców, bez względu na formę zatrudnienia, do ubezpieczenia społecznego w pierwszym dniu świadczenia pracy.
Wiceprzewodniczący Zarządu Wojewódzkiego Forum Związków Zawodowych Województwa Kujawsko-Pomorskiego P. Sławomir Wittkowicz stwierdził, że problem zastępowania umów o pracę umowami cywilnoprawnymi rodzi szereg konsekwencji związanych z nieprzekazywaniem przez pracodawców składek na ubezpieczenie społeczne do ZUS. W wyniku tego ciężar kosztów związanych z wypłatą emerytur przeniesiony zostanie na wszystkich pozostałych pracowników zatrudnionych na podstawie umów o pracę.
Poinformował, że problem ten występuje m.in. w ochronie zdrowia oraz w oświacie. W jego opinii Marszałek Województwa powinien zająć się sprawą projektów realizowanych w szkołach w ramach POKL. Zwrócił uwagę, że projekty te są realizowane w szkołach, jako zajęcia pozalekcyjne, a z nauczycielami zawierane są umowy cywilnoprawne. Stwierdził, że środki unijne powinny być rozdysponowywane zgodnie z polskim prawem. W stosunku do nauczycieli zatrudnionych przy projektach unijnych powinny być stosowane przepisy karty nauczyciela, a czas poświęcony przez nich na realizację projektów powinien być traktowany jako nadgodziny.
Wiceprzewodnicząca Zarządu Wojewódzkiego Forum Związków Zawodowych Województwa Kujawsko-Pomorskiego P. Halina Peplińska dodała, że skutkiem zastępowania umów o pracę umowami cywilnoprawnymi będzie w przyszłości wzrost liczby osób korzystających ze świadczeń pomocy społecznej.
Zastępca Dyrektora Oddziału ZUS w Bydgoszczy P. Ewa Robak stwierdziła, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie zgadza się ze stanowiskiem Państwowej Inspekcji Pracy, która uznaje, że to od woli stron zależy forma stosunku pracy. Jeżeli ZUS w wyniku kontroli stwierdzi, że umowa cywilnoprawna nosi znamiona umowy o pracę wzywa pracodawcę do zmiany formy zatrudnienia. W przypadku odmowy - występuje na drogę sądową.
P. B. Gołębiewska poinformowała, że przepisy dotyczące czasu pracy dotyczą tylko pracowników zatrudnionych na podstawie umów o pracę. Pracodawcy, aby omijać te przepisy stosują zatrudnienie na podstawie umów cywilnoprawnych.
Prezes Zarządu Kujawsko-Pomorskiego Związku Pracodawców i Przedsiębiorców P. Mirosław Ślachciak stwierdził, że największymi pracodawcami w Polsce są: państwo i samorządy. Przyczyna zawierania przez pracodawców umów cywilnoprawnych wynika w dużej mierze z przepisów ustawy o zamówieniach publicznych stanowiących, że cena jest podstawowym kryterium branym pod uwagę przy wyborze oferty. Pracodawcy, aby wygrać przetarg zmuszeni są do redukcji kosztów. Szukając oszczędności zatrudniają pracowników na podstawie umów cywilnoprawnych, które stanowią dla nich niższe obciążenie, niż umowy o pracę.
Przewodniczący Zarządu Regionu Toruńsko-Włocławskiego NSZZ “Solidarność” P. Jacek Żurawski zauważył, że strona związkowa nie neguje możliwości zawierania umów cywilnoprawnych, ale zwrócił uwagę, że ta forma zatrudnienia jest w Polsce nadużywana.
W podsumowaniu tematu członkowie Komisji stwierdzili, że kwestie związane z zatrudnieniem będą przedmiotem dalszych prac WKDS i jej gremiów.
Następnie Przewodnicząca WKDS przystąpiła do omówienia kolejnego tematu, dot. projektowanych zmian w ustawie z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, dotyczących zasad zatrudniania pracowników w instytucjach artystycznych.
Przewodnicząca Komisji Zakładowej NSZZ “Solidarność” przy Filharmonii Pomorskiej w Bydgoszczy P. Katarzyna Dudzińska stwierdziła, że w projekcie zmian do ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej w art. 26g Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zamierza pozbawić artystów możliwości zawierania umów o pracę na czas nieokreślony. Ponadto w art. 26h Ministerstwo zamierza wprowadzić wymóg uzyskania zgody pracodawcy na podjęcie przez pracownika artystycznego dodatkowego zatrudnienia lub prowadzenie działalności artystycznej na rzecz innego podmiotu.
W opinii środowisk artystycznych proponowane zmiany stanowią zagrożenie dla funkcjonowania kultury w Polsce.
Przewodniczący Komisji Zakładowej OPZZ przy Operze Nova w Bydgoszczy Jerzy Doliński zwrócił uwagę, że proponowane zmiany pozbawią artystów możliwości uzyskania kredytów mieszkaniowych. Ponadto nowelizacja ustawy wprowadza kolejne, w jego opinii niekorzystne uregulowania, likwidujące wymogi kwalifikacyjne dla artystów zatrudnionych w instytucjach kulturalnych, a także wprowadzające możliwość łączenia placówek i instytucji kulturalnych.
Wiceprzewodniczący Zarządu Regionu Bydgoskiego NSZZ Solidarność” P. Sebastian Gawronek zauważył, że proponowane w ustawie zmiany wykluczają związki zawodowe z procesu opiniowania osoby wybieranej, bądź pozostającej na następną kadencję na stanowisku dyrektora instytucji artystycznej. Poinformował, że jeżeli zmiany do ww. ustawy zostaną wprowadzone w kształcie zaproponowanym przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, ustawa zostanie zaskarżona do Trybunału Konstytucyjnego.
Zwrócił się z wnioskiem do WKDS o przyjęcie opinii wyrażającej sprzeciw wobec proponowanych przez Ministrstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zmian do ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.
Członkowie WKDS przyjęli opinię w sprawie projektowanych zmian dotyczących zasad zatrudniania pracowników artystycznych, w której wskazali, że proponowane zmiany obniżają zawodowy i materialny status artysty wykonawcy. Naruszają one zasadę konstytucyjnej równości obywateli i pozostają w sprzeczności z europejskim ustawodawstwem w dziedzinie prawa pracy.
Projektowane rozwiązania są szkodliwe społecznie i pogarszają warunki życia pracowników artystycznych i ich rodzin. Ograniczenie możliwości decyzyjnych dyrektorów instytucji artystycznych, stanowi zagrożenie dla funkcjonowania i rozwoju kultury narodowej, dotykające w sposób szczególny mniejsze ośrodki w kraju.Przewodnicząca Komisji poinformowała, że powyższa opinia przekazana zostanie Wiceprezesowi Rady Ministrów RP Waldemarowi Pawlakowi oraz Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdanowi Zdrojewskiemu.
W dniu 19 kwietnia 2011 r. odbyło się posiedzenie Wojewódzkiej Komisji Dialogu Społecznego w Bydgoszczy, które prowadziła Przewodnicząca WKDS, Wojewoda Kujawsko-Pomorski P. Ewa Mes.
W spotkaniu obok członków Komisji uczestniczyli także Wicewojewoda Kujawsko-Pomorski Zbigniew Ostrowski, członkowie Zespołu ds. rynku pracy WKDS, a także przedstawiciele Państwowej Inspekcji Pracy, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Wojewódzkiego Urzędu Pracy oraz instytucji kultury z województwa kujawsko-pomorskiego.
Podczas posiedzenia omówiona została następująca problematyka:
Zastępca Okręgowego Inspektora Pracy ds. Prawno-Organizacyjnych P. Beata Gołębiewska omówiła dwa pierwsze tematy - dotyczące łamania przepisów prawa pracy oraz problemu legalności zatrudnienia.
Poinformowała, że nieprawidłowości w zakresie legalności zatrudnienia w województwie kujawsko-pomorskim występują najczęściej w sektorach: budownictwo, handel, usługi i przetwórstwo. Kontrole w tych branżach były podejmowane przez Państwową Inspekcję Pracy zazwyczaj w wyniku skarg pracowników.
Przypadki nielegalnego zatrudnienia stwierdzono w budownictwie, głównie przy pracach wykończeniowych i ocieplaniu budynków. W 2010 r. do PIP wpłynęła duża liczba skarg, które dotyczyły naruszeń prawa pracy w rolnictwie i sadownictwie. W tej grupie odnotowano zjawisko całkowitego przyzwolenia na pracę “na czarno” - występowanie szarej strefy w zatrudnieniu i unikaniu obowiązków wobec ZUS i US.
Istotną przeszkodą do prowadzenia kontroli w 2010 r. był brak reakcji przedsiębiorców na wezwania i żądania inspektorów pracy do stawiennictwa w PIP, celem okazania dokumentów pracowniczych. Szereg podmiotów, które są kontrolowane przez inspektorów pracy, prowadzi mikroprzedsiębiorstwa, posiada zarejestrowaną działalność gospodarczą pod adresem zamieszkania, co de facto uniemożliwia przeprowadzenie kontroli.
Z analizy zawiadomień do prokuratury w związku z art. 225 Kodeksu karnego wynika, że w większości przypadków sprawy te są umarzane lub wydawane są postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie. Przedsiębiorcy mają tego świadomość i z pełni wykorzystują tę sytuację. W ocenie PIP, należy podjąć konstruktywne rozmowy na szczeblu Głównego Inspektora Pracy i Prokuratora Generalnego, aby zmienić nastawienie śledczych w stosunku do takich przypadków.
Aktualny pozostaje postulat zmiany przepisów dotyczących obowiązku zgłoszenia pracobiorców, bez względu na formę zatrudnienia, do ubezpieczenia społecznego w pierwszym dniu świadczenia pracy.
Wiceprzewodniczący Zarządu Wojewódzkiego Forum Związków Zawodowych Województwa Kujawsko-Pomorskiego P. Sławomir Wittkowicz stwierdził, że problem zastępowania umów o pracę umowami cywilnoprawnymi rodzi szereg konsekwencji związanych z nieprzekazywaniem przez pracodawców składek na ubezpieczenie społeczne do ZUS. W wyniku tego ciężar kosztów związanych z wypłatą emerytur przeniesiony zostanie na wszystkich pozostałych pracowników zatrudnionych na podstawie umów o pracę.
Poinformował, że problem ten występuje m.in. w ochronie zdrowia oraz w oświacie. W jego opinii Marszałek Województwa powinien zająć się sprawą projektów realizowanych w szkołach w ramach POKL. Zwrócił uwagę, że projekty te są realizowane w szkołach, jako zajęcia pozalekcyjne, a z nauczycielami zawierane są umowy cywilnoprawne. Stwierdził, że środki unijne powinny być rozdysponowywane zgodnie z polskim prawem. W stosunku do nauczycieli zatrudnionych przy projektach unijnych powinny być stosowane przepisy karty nauczyciela, a czas poświęcony przez nich na realizację projektów powinien być traktowany jako nadgodziny.
Wiceprzewodnicząca Zarządu Wojewódzkiego Forum Związków Zawodowych Województwa Kujawsko-Pomorskiego P. Halina Peplińska dodała, że skutkiem zastępowania umów o pracę umowami cywilnoprawnymi będzie w przyszłości wzrost liczby osób korzystających ze świadczeń pomocy społecznej.
Zastępca Dyrektora Oddziału ZUS w Bydgoszczy P. Ewa Robak stwierdziła, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie zgadza się ze stanowiskiem Państwowej Inspekcji Pracy, która uznaje, że to od woli stron zależy forma stosunku pracy. Jeżeli ZUS w wyniku kontroli stwierdzi, że umowa cywilnoprawna nosi znamiona umowy o pracę wzywa pracodawcę do zmiany formy zatrudnienia. W przypadku odmowy - występuje na drogę sądową.
P. B. Gołębiewska poinformowała, że przepisy dotyczące czasu pracy dotyczą tylko pracowników zatrudnionych na podstawie umów o pracę. Pracodawcy, aby omijać te przepisy stosują zatrudnienie na podstawie umów cywilnoprawnych.
Prezes Zarządu Kujawsko-Pomorskiego Związku Pracodawców i Przedsiębiorców P. Mirosław Ślachciak stwierdził, że największymi pracodawcami w Polsce są: państwo i samorządy. Przyczyna zawierania przez pracodawców umów cywilnoprawnych wynika w dużej mierze z przepisów ustawy o zamówieniach publicznych stanowiących, że cena jest podstawowym kryterium branym pod uwagę przy wyborze oferty. Pracodawcy, aby wygrać przetarg zmuszeni są do redukcji kosztów. Szukając oszczędności zatrudniają pracowników na podstawie umów cywilnoprawnych, które stanowią dla nich niższe obciążenie, niż umowy o pracę.
Przewodniczący Zarządu Regionu Toruńsko-Włocławskiego NSZZ “Solidarność” P. Jacek Żurawski zauważył, że strona związkowa nie neguje możliwości zawierania umów cywilnoprawnych, ale zwrócił uwagę, że ta forma zatrudnienia jest w Polsce nadużywana.
W podsumowaniu tematu członkowie Komisji stwierdzili, że kwestie związane z zatrudnieniem będą przedmiotem dalszych prac WKDS i jej gremiów.
Następnie Przewodnicząca WKDS przystąpiła do omówienia kolejnego tematu, dot. projektowanych zmian w ustawie z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, dotyczących zasad zatrudniania pracowników w instytucjach artystycznych.
Przewodnicząca Komisji Zakładowej NSZZ “Solidarność” przy Filharmonii Pomorskiej w Bydgoszczy P. Katarzyna Dudzińska stwierdziła, że w projekcie zmian do ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej w art. 26g Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zamierza pozbawić artystów możliwości zawierania umów o pracę na czas nieokreślony. Ponadto w art. 26h Ministerstwo zamierza wprowadzić wymóg uzyskania zgody pracodawcy na podjęcie przez pracownika artystycznego dodatkowego zatrudnienia lub prowadzenie działalności artystycznej na rzecz innego podmiotu.
W opinii środowisk artystycznych proponowane zmiany stanowią zagrożenie dla funkcjonowania kultury w Polsce.
Przewodniczący Komisji Zakładowej OPZZ przy Operze Nova w Bydgoszczy Jerzy Doliński zwrócił uwagę, że proponowane zmiany pozbawią artystów możliwości uzyskania kredytów mieszkaniowych. Ponadto nowelizacja ustawy wprowadza kolejne, w jego opinii niekorzystne uregulowania, likwidujące wymogi kwalifikacyjne dla artystów zatrudnionych w instytucjach kulturalnych, a także wprowadzające możliwość łączenia placówek i instytucji kulturalnych.
Wiceprzewodniczący Zarządu Regionu Bydgoskiego NSZZ Solidarność” P. Sebastian Gawronek zauważył, że proponowane w ustawie zmiany wykluczają związki zawodowe z procesu opiniowania osoby wybieranej, bądź pozostającej na następną kadencję na stanowisku dyrektora instytucji artystycznej. Poinformował, że jeżeli zmiany do ww. ustawy zostaną wprowadzone w kształcie zaproponowanym przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, ustawa zostanie zaskarżona do Trybunału Konstytucyjnego.
Zwrócił się z wnioskiem do WKDS o przyjęcie opinii wyrażającej sprzeciw wobec proponowanych przez Ministrstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zmian do ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.
Członkowie WKDS przyjęli opinię w sprawie projektowanych zmian dotyczących zasad zatrudniania pracowników artystycznych, w której wskazali, że proponowane zmiany obniżają zawodowy i materialny status artysty wykonawcy. Naruszają one zasadę konstytucyjnej równości obywateli i pozostają w sprzeczności z europejskim ustawodawstwem w dziedzinie prawa pracy.
Projektowane rozwiązania są szkodliwe społecznie i pogarszają warunki życia pracowników artystycznych i ich rodzin. Ograniczenie możliwości decyzyjnych dyrektorów instytucji artystycznych, stanowi zagrożenie dla funkcjonowania i rozwoju kultury narodowej, dotykające w sposób szczególny mniejsze ośrodki w kraju.Przewodnicząca Komisji poinformowała, że powyższa opinia przekazana zostanie Wiceprezesowi Rady Ministrów RP Waldemarowi Pawlakowi oraz Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdanowi Zdrojewskiemu.
